Logo Globaltica 2024

Gabba

[Sámi / Norwegia]

19/O7

Scena Główna

Gabba, co w języku Sámi oznacza „renifera pokrytego kością słoniową”, to zespół, który płynnie łączy tradycyjny joik z wpływami norweskiego folku, muzyki amerykańskiej i innych tradycji muzycznych. Ich twórczość jest odzwierciedleniem stylu życia Sámów, a każda piosenka przenosi słuchacza w rozległe krajobrazy regionu Arktyki.

Sámowie to rdzenni mieszkańcy Europy Północnej. Zamieszkują Norwegię, Finlandię, Szwecję i Rosję. Wszyscy czują się spokrewnieni, nawet jeśli mówią różnymi językami, ponieważ nigdy nie uważali granic za coś więcej niżt ylko linie narysowane na papierze. Joik (lub yoik) to tradycyjna forma pieśni. Według badaczy to jedna z najdłużej żyjących tradycji muzycznych w Europie. Światopogląd Sámów opiera się na szamanizmie, a joik tworzy emocjonalną więź między ludźmi, zwierzętami i przyrodą. Dźwięk joika jest porównywalny z tradycyjnym śpiewem niektórych kultur rdzennych Amerykanów. Wraz z chrystianizacją Sámów śpiewanie joików uznano za grzech. Dziś tradycja śpiewu joik jest wciąż żywa i jest również wykorzystywane jako źródło inspiracji i element współczesnej muzyki tego północnego ludu.

Na czele zespołu Gabba stoi młody, niewidomy mistrz joika John André Eira pochodzący z małej wioski Mazé w regionie Guovdageaidnu. Wnosi on do muzyki grupy dziedzictwo swoich przodków, a także oryginalne kompozycje. Ich zapadające w pamięć, urzekające brzmienie jest wypadkową charakterów członków zespołu, innowacyjnego podejścia do tradycji i wieloletniego doświadczenia muzyków.W 2023 roku Gabba niedawno otrzymał norweski odpowiednik nagrody Grammy w kategorii „muzyka tradycyjna”, co ugruntowało jego status jako jednego z wiodących zespołów Sámi w kraju.

Muzycy:

John André Eira – wokal (joik)
Ola Brandsnes Vårtun – instrumenty klawiszowe
Christoffer Mietle Furuheim – gitara
Espen Bakke – gitara basowa
Idar Eliassen Pedersen – trąbka
Marius Trøan Hansen – perkusja